Aktualności

16.04.2016

ZASADY DOSTĘPU DO MATERIAŁU ŹRÓDŁOWEGO DOTYCZĄCEGO ARTYKUŁU NAUKOWEGO

Nie można traktować jako informacji publicznej danych zawartych w publikacji naukowej. Należy uznać ją za utwór w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. W związku z tym, uprawnionym do udostępnienia informacji wykorzystanych przy tworzeniu materiału jest wyłącznie autor.

Wyrok WSA w Białymstoku z 1 października 2015 r., o sygn. akt: II SA/Bk 395/15

Rozstrzygana sprawa dotyczyła wniosku skierowanego do rektora uczelni o udostępnienie informacji publicznej. Przedmiotem wniosku był artykuł z czasopisma akademickiego. Jego treść oparto m.in. na sekcji zwłok ofiary przestępstwa przeprowadzonej przez pracowników uczelni medycznej. Wnioskodawca chciał, aby wskazano mu sygnatury akt, które stanowiły materiał źródłowy pracy naukowej oraz oznaczenie materiału dowodowego zgromadzonego przez organy ścigania, który został wykorzystany w trakcie redakcji artykułu. Przedmiotowe dane zostały uzyskane przez pracowników uczelni w ramach wykonywania zawodu lekarza.

 

Powyższy wniosek spotkał się z odmową na podstawie art. 16 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej z 6 września 2001 r. (tj. Dz.U. z 2015 r. poz. 2058). Uzasadniono to potrzebą zachowania tajemnicy lekarskiej wyrażonej w art. 40 ust. 1 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty z 5 grudnia 1996 roku tj. Dz.U. z 2015 r. poz. 464). W ocenie organu, udzielenie przedmiotowych informacji doprowadziłoby do ujawnienia danych osobowych zarówno sprawców jak i ofiar przestępstwa. W związku z tym, że artykuł został wytworzony czerpiąc zarówno z wiedzy dydaktyka jak i lekarza, stanowiłoby to naruszenie zasad wykonywania zawodu lekarza.

 

Art. 5 [Ograniczenia prawa do informacji publicznej]

  1. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych.
  2. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

 

Art. 40 [Tajemnica informacji]

  1. Lekarz ma obowiązek zachowania w tajemnicy informacji związanych z pacjentem, a uzyskanych w związku z wykonywaniem zawodu.

 

Z uwagi na takie rozstrzygnięcie, złożono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu podano, że art. 40 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty dotyczy jedynie ochrony pacjenta. W związku z tym, praca badawcza wykonywana przez pracowników uczelni nie mieści się w zakresie wspomnianego przepisu. Co więcej, wskazano że wniosek o udzielenie informacji nie dotyczył bezpośrednio osoby, a jedynie akt sprawy, dlatego też nie zachodzi tożsamość powyższych pojęć.

 

Po rozpoznaniu wniosku, rektor uchylił poprzednią decyzję i umorzył postępowanie. Stwierdził, że udostępnienie sygnatur spraw nie jest równoznaczne z dostępem do informacji publicznej. Ocenę swoją oparł, o orzeczenie NSA z dnia 30 maja 2012 r., o sygn. akt: I OSK 450/12. W powyższym wyroku wskazano że dostęp do czasopisma nie może odbywać się na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wykorzystując wykładnię a fortiori, tym bardziej nie można powoływać się na wskazaną ustawę przy uzyskiwaniu informacji o źródłach czasopisma. Co za tym idzie, wskazano że treści intelektualne nie stanowią informacji publicznej.

 

W uwagi na powyższe, skierowano skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który musiał rozstrzygnąć czy żądana informacja stanowi informację publiczną. Na wstępie wskazano, że to pojęcie należy rozumieć szeroko. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że są to: „wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym bądź Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone.” Rozstrzygając o charakterze problemowego utworu należy odnieść się do ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych z 4 lutego 1994 r. (tj. Dz.U. 2006 Nr 90, poz. 631). Powyższa praca jest artykułem, czyli mieści się w zakresie pojęciowym art. 1 przedmiotowej ustawy.

 

Art. 1 [Utwór]

  1. Przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór).

 

Jak wskazuje doktryna, możliwa jest sytuacja w której praca naukowa znajduje się w zakresie objętym zarówno przez ustawę o prawie autorskim i prawach pokrewnych jak i ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przykładowo taka sytuacja zachodzi przy wycenach rzeczoznawczych czy projektach budowlanych. Uogólniając są to ekspertyzy używane przez organ publiczny do zrealizowania powierzanych mu zadań.

 

Podsumowanie:

W przedmiotowej sprawie zachodzi jednak sytuacja odmienna, ponieważ artykuł z czasopisma nie posłużył w trakcie żadnego postępowania prowadzonego przez organ publiczny. W związku z tym, nie można traktować go jako informacji publicznej, a jedynie jako utwór. Co za tym idzie, rektor nie mógł zdecydować o ujawnieniu wnioskowanych danych. Taka prośba mogła być skierowana jedynie do autorów, ponieważ tylko oni są upoważnieni do rozpowszechniania wykorzystanych przez siebie danych. W związku z tym, skarga została oddalona.

 

Źródła:

Wyrok WSA o sygn. akt: II SA/Bk 395/15: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/ED12F100FE

wyrok NSA o sygn. akt: I OSK 450/12: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/5AB91038BB

ustawa o zawodzie lekarza: http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970280152

ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych: http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940240083

ustawa o dostępie do informacji publicznej: http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011121198